Yale \u00dcniversitesi\u2019nden gelen yeni ara\u015ft\u0131rma, erken ya\u015fam d\u00f6nemindeki \u00e7evresel maruziyetlerin \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 tiroid kanseri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6nemli bulgular sunuyor. Environmental Health Perspectives dergisinde yay\u0131mlanan bu kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, perinatal d\u00f6nemde maruz kal\u0131nan ince partik\u00fcl hava kirlili\u011fi (PM2.5) ve gece d\u0131\u015f ortam yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n (O-ALAN) \u00e7ocuk ve ergenlerde papiller tiroid kanseri geli\u015fimiyle anlaml\u0131 bir ili\u015fkiye sahip oldu\u011funu ortaya koyuyor. \u00c7al\u0131\u015fma, pediatrik kanserlerin \u00e7evresel fakt\u00f6rlerle nas\u0131l yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterirken, \u00f6zellikle hassas gruplar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 kirliliklerin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki olumsuz etkilerini \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde vurguluyor.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma, Yale \u00dcniversitesi\u2019nin \u00e7e\u015fitli departmanlar\u0131 ve ABD\u2019nin farkl\u0131 kurumlar\u0131ndan uzmanlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olup, 20 ya\u015f alt\u0131ndaki tiroid kanseri tan\u0131s\u0131 alan \u00e7ocuk ve gen\u00e7 yeti\u015fkinlerin verilerini kapsamaktad\u0131r. California eyaletindeki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n do\u011fum yerleri baz al\u0131narak uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve geli\u015fmi\u015f co\u011frafi algoritmalar kullan\u0131larak PM2.5 ve O-ALAN d\u00fczeyleri bireysel bazda tahmin edilmi\u015ftir. Bu y\u00f6ntem, yo\u011fun kentle\u015fmenin ve farkl\u0131 kirlilik d\u00fczeylerinin birarada var oldu\u011fu California\u2019ya \u00f6zg\u00fc bir ortamda \u00e7evresel risk fakt\u00f6rlerini detayl\u0131 bi\u00e7imde incelemeyi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
PM2.5, \u00e7ap\u0131 2.5 mikrometreden k\u00fc\u00e7\u00fck olan par\u00e7ac\u0131klar olup, \u00f6zellikle kentsel ula\u015f\u0131m emisyonlar\u0131, sanayi faaliyetleri ve yanma kaynaklar\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar. Bu ultra k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar, solunum yolundan derin akci\u011ferlere kadar n\u00fcfuz edebilmekte ve sistemik dola\u015f\u0131ma ge\u00e7ebilmektedir. Kan dola\u015f\u0131m\u0131na girdiklerinde endokrin sistemde, \u00f6zellikle tiroid hormonlar\u0131n\u0131n sentezi ve salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yollarda bozulmaya yol a\u00e7arlar. Ara\u015ft\u0131rma, PM2.5 yo\u011funlu\u011fundaki her 10 mikrogram\/m3 art\u0131\u015f\u0131n, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 tiroid kanseri geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k %7 oran\u0131nda art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r; bu da hava kirlili\u011finin kanserojen etkisini bilimsel olarak desteklemektedir.<\/p>\n
Buna paralel olarak, d\u0131\u015f ortamdaki gece yapay \u0131\u015f\u0131k maruziyeti olan O-ALAN da \u00e7al\u0131\u015fma kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sokak lambalar\u0131, ticari tabela \u0131\u015f\u0131klar\u0131 ve konut ayd\u0131nlatmalar\u0131 gibi kaynaklardan do\u011fan bu \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi, melatonin hormonu \u00fcretimini bask\u0131layarak biyolojik saat \u00fczerinde ciddi tahribat yarat\u0131r. Melatonin; h\u00fccre b\u00fcy\u00fcme ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k fonksiyonlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen, t\u00fcm\u00f6r olu\u015fumunu engelleme potansiyeli ile bilinen \u00f6nemli bir hormondur. Y\u00fcksek seviyede gece \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fine maruz kal\u0131nan b\u00f6lgelerde do\u011fan \u00e7ocuklarda tiroid kanseri riskinde %23-25 aras\u0131nda belirgin bir art\u0131\u015f saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bulgu, yapay \u0131\u015f\u0131k uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkilerinin derinlemesine yeniden de\u011ferlendirilmesi gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n dikkat \u00e7ekici bir di\u011fer sonucu, tiroid kanseri riskinin en y\u00fcksek oldu\u011fu ya\u015f grubunun 15-19 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 ve Hispanic (\u0130spanyol k\u00f6kenli) pop\u00fclasyonda daha belirgin art\u0131\u015f g\u00f6sterilmesidir. Bu durum, \u00e7evresel maruziyetlerin genetik fakt\u00f6rler ve sosyoekonomik durumla etkile\u015fim i\u00e7inde olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmekte, \u00e7evresel adalet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir. Tarihsel olarak marjinalle\u015fmi\u015f gruplar\u0131n hem hava kirlili\u011fi hem de \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fine daha fazla maruziyet g\u00f6sterdi\u011fi bilinirken, bu durum \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 kanser insidans\u0131 ve tedavi sonu\u00e7lar\u0131ndaki e\u015fitsizliklerin temel nedenlerinden biri olabilir.<\/p>\n
Bu ili\u015fkilerin alt\u0131nda yatan biyolojik mekanizmalar olduk\u00e7a karma\u015f\u0131kt\u0131r. PM2.5 partik\u00fclleri, y\u00fcksek oranda toksik organik bile\u015fikler ta\u015f\u0131r, bunlar oksidatif stres ve DNA mutasyonlar\u0131na yol a\u00e7abilir. Ayr\u0131ca, tiroid bezinin geli\u015fimi ve i\u015flevi i\u00e7in kritik hormonal yollarda da bozulmalar yaratabilirler. Benzer bi\u00e7imde, O-ALAN\u2019\u0131n melatonin bask\u0131lay\u0131c\u0131 etkisi, gen ekspresyonlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek hormonal dengesizliklere ve endokrin dokularda t\u00fcm\u00f6r olu\u015fumuna zemin haz\u0131rlayabilir. Her iki maruziyet tipi farkl\u0131 yollarla tiroid kanseri geli\u015fiminde etkili olurken, sonu\u00e7ta endokrin sistem \u00fczerindeki geni\u015f etkile\u015fim alanlar\u0131 birbiriyle kesi\u015fmektedir.<\/p>\n
Pediatrik tiroid kanseri, eri\u015fkin tiroid kanserlerinden farkl\u0131 klinik \u00f6zellikler ta\u015f\u0131r. \u00c7ocuk hastalar, genellikle tan\u0131 an\u0131nda daha ileri evrelerde ve daha b\u00fcy\u00fck kitlelerle ba\u015fvurur. Bu durum, tedavi protokollerini zorla\u015ft\u0131rmakta ve uzun vadede n\u00f6rokognitif bozukluklar, fiziksel engellilikler gibi \u00e7ok say\u0131da kronik sorun riski yaratmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 kanserlerinde psikososyal etkiler, anksiyete ve depresyon gibi ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 problemlerini tetikleyerek ya\u015fam kalitesini olumsuz y\u00f6nde etkiler.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7o\u011funlukla eri\u015fkinlerde incelenen \u00e7evresel kanserojenlerin \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkilerini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131larak konusu nadiren ele al\u0131nan bir alan\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Hava kirlili\u011fi ve \u0131\u015f\u0131k kirlili\u011fi gibi modifiye edilebilir risk fakt\u00f6rlerinin azalt\u0131lmas\u0131, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda tiroid kanseri vaka say\u0131lar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinde \u00f6nemli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahaleleri olarak de\u011ferlendirilebilir. Yale \u00dcniversitesi\u2019nden ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Dr. Nicole Deziel, bu yayg\u0131n \u00e7evresel etkilerin \u00f6nlenmesinin \u00f6zellikle geli\u015fimsel d\u00f6nemde kanserin \u00f6nlenmesinde anlaml\u0131 kazan\u0131mlar yaratabilece\u011fini vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sundu\u011fu bulgulara ra\u011fmen, neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisini netle\u015ftirmek i\u00e7in uzun d\u00f6nemli ve daha hassas maruziyet \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinin yap\u0131laca\u011f\u0131 yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Ayr\u0131ca, \u00e7evresel fakt\u00f6rler ile bireysel genetik yatk\u0131nl\u0131k aras\u0131ndaki etkile\u015fimlerin de incelenmesi; b\u00f6ylece ki\u015fiye \u00f6zel \u00f6nleyici sa\u011fl\u0131k stratejilerinin geli\u015ftirilmesi hedeflenmelidir. Bu ba\u011flamda, at\u0131lacak sonraki ad\u0131mlar, hem bilimsel hem de klinik a\u00e7\u0131dan yeni ufuklar a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7evresel adalet perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fma, kirlilik kontrol politikalar\u0131 ve kentsel planlama uygulamalar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k e\u015fitsizlikleri \u00fczerindeki etkilerini sorgulatmaktad\u0131r. Renkli ve d\u00fc\u015f\u00fck gelirli n\u00fcfuslar\u0131n PM2.5 ve O-ALAN maruziyetlerinin y\u00fcksek olmas\u0131, yap\u0131sal e\u015fitsizliklerin sa\u011fl\u0131k risklerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eder. Bu topluluklar\u0131n hedeflendi\u011fi \u00f6zel projeler ve kirlilik azalt\u0131c\u0131 \u00f6nlemler, daha adil bir sa\u011fl\u0131k ortam\u0131 yaratmak i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zetle, bu \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, erken ya\u015fam \u00e7evresel fakt\u00f6rlerinin, \u00f6zellikle ince partik\u00fcl hava kirlili\u011fi ve gece yapay \u0131\u015f\u0131k maruziyetlerinin, \u00e7ocuk ve ergenlerde papiller tiroid kanseri riskini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Kentle\u015fmenin ve sanayile\u015fmenin h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyam\u0131zda, bu t\u00fcr \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin kontrol\u00fc ve azalt\u0131lmas\u0131, gelecek nesillerin sa\u011fl\u0131k g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan giderek kritik hale gelmektedir. Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 politikalar\u0131nda \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve maruziyetlerin minimize edilmesi, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 kanseri \u00f6nleme stratejilerinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
—<\/p>\n
**Ara\u015ft\u0131rma Konusu**: Erken ya\u015famda ince partik\u00fcl hava kirlili\u011fi (PM2.5) ve d\u0131\u015f ortam yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 (O-ALAN) maruziyetlerinin pediatrik papiller tiroid kanseri riski ile ili\u015fkisi.<\/p>\n
**Web References**:
\n– \u00c7al\u0131\u015fma makalesi Environmental Health Perspectives: https:\/\/ehp.niehs.nih.gov\/doi\/10.1289\/EHP14849
\n– IARC raporu, hava kirlili\u011fi ve kanser: https:\/\/www.iarc.who.int\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/AirPollutionandCancer161.pdf
\n– O-ALAN etkileri \u00fczerine PubMed makalesi: https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/36521545\/
\n– Dengesiz maruziyet ve \u00e7evresel adalet makalesi: https:\/\/ehp.niehs.nih.gov\/doi\/10.1289\/EHP10904<\/p>\n
**Doi Referans**: 10.1289\/EHP14849<\/p>\n
**Anahtar Kelimeler**: Tiroid kanseri, pediatrik kanser, PM2.5, ince partik\u00fcl madde, d\u0131\u015f ortam yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, \u00e7evresel kanserojenler, endokrin bozucu, \u00e7evresel adalet, pediatrik epidemiyoloji, kanser risk fakt\u00f6rleri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yale \u00dcniversitesi\u2019nden gelen yeni ara\u015ft\u0131rma, erken ya\u015fam d\u00f6nemindeki \u00e7evresel maruziyetlerin \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 tiroid kanseri riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6nemli bulgular sunuyor. Environmental Health Perspectives dergisinde yay\u0131mlanan bu kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, perinatal d\u00f6nemde maruz kal\u0131nan ince partik\u00fcl hava kirlili\u011fi (PM2.5) ve gece d\u0131\u015f ortam yapay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n (O-ALAN) \u00e7ocuk ve ergenlerde papiller tiroid kanseri geli\u015fimiyle anlaml\u0131 bir ili\u015fkiye sahip…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3031,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_yoast_wpseo_focuskw":"","rank_math_title":"","rank_math_description":"","rank_math_focus_keyword":"","_wpan_schema_json_ld":"","_wpan_ai_seo_metadata":"","_wpan_ai_seo_status":"","_wpan_ai_seo_policy":"","_wpan_ai_seo_faq_block":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[1147,1148,1150,1151,1149],"tmauthors":[],"class_list":{"0":"post-3030","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kanser","8":"tag-cocukluk-cagi-tiroid-kanseri-risk-faktorleri","9":"tag-erken-yasam-hava-kirliligi-etkileri","10":"tag-gece-yapay-isik-kirliligi-saglik-etkileri","11":"tag-pediatrik-kanser-cevresel-maruziyetler","12":"tag-pm2-5-tiroid-kanseri-iliskisi"},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/haber360.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Cocuklukta-Hava-ve-Isik-Kirliligi-ile-Tiroid-Kanseri-Risk-Artisi-1744925368.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3030"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tmauthors?post=3030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}