Kanserle ya\u015fayan ve kanseri ge\u00e7mi\u015f bireylerde fiziksel aktivitenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi \u00fczerine yenilik\u00e7i bir ara\u015ft\u0131rma ba\u015flat\u0131ld\u0131. BOOST-UP- adl\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcpervize fiziksel aktivite programlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k eklenmesinin uzun vadeli fiziksel aktivite kat\u0131l\u0131m\u0131na etkisini sanal ortamda de\u011ferlendiriyor. Kanser sonras\u0131 sa\u011fkal\u0131m d\u00f6neminde fiziksel aktivite oranlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, hastalar\u0131n genel sa\u011fl\u0131k durumunu ve ya\u015fam kalitesini olumsuz etkileyen \u00f6nemli bir sorun olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ise davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00fcre\u00e7lerine y\u00f6nelik motivasyon art\u0131r\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerin, fiziksel aktivite al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n uzun vadede korunmas\u0131nda ne derece etkili oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor. <\/p>\n
Kanseri ya\u015fayan veya kanser tedavisini tamamlam\u0131\u015f olan bireylerin fiziksel ve psikolojik zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 yayg\u0131n bir durumdur. Bu zorluklar aras\u0131nda, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f egzersiz programlar\u0131 sona erdikten sonra fiziksel aktivite d\u00fczeylerinde belirgin bir azalma g\u00f6r\u00fclebilir. Geleneksel y\u00f6ntemlerle uygulanan k\u0131sa d\u00f6nemli fiziksel aktivite programlar\u0131, hemen etkili olsa da uzun vadede bu davran\u0131\u015flar\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamakta yetersiz kalmaktad\u0131r. BOOST-UP- \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bu bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in hibrit bir model sunuyor: sanal ortamda e\u015f zamanl\u0131 s\u00fcpervize egzersizler ve motivasyon art\u0131r\u0131c\u0131 davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k e\u015f zamanl\u0131 olarak sunuluyor. <\/p>\n
\u00c7ok merkezli, randomize kontroll\u00fc bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclen BOOST-UP- \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 236 kat\u0131l\u0131mc\u0131y\u0131 kaps\u0131yor. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar, ya\u015fad\u0131klar\u0131 veya atlatt\u0131klar\u0131 kanser t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re dengeli bi\u00e7imde se\u00e7iliyor ve iki gruba e\u015fit olarak randomize ediliyor. Kontrol grubunda yer alan bireyler, alt\u0131 ay s\u00fcresince sanal canl\u0131 egzersiz seanslar\u0131 al\u0131rken standart egzersiz dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 veriliyor. Di\u011fer grupta ise ayn\u0131 egzersiz program\u0131na ek olarak, Multi-Process Action Control (M-PAC) teorisine dayal\u0131 kapsaml\u0131 davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k oturumlar\u0131 uygulan\u0131yor. B\u00f6ylece sadece egzersiz etkisi de\u011fil, motivasyonel dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n ek faydalar\u0131 da detayl\u0131 \u015fekilde analiz edilebiliyor. <\/p>\n
Sanal egzersiz seanslar\u0131 Zoom \u00fczerinden e\u015f zamanl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor ve program ilerledik\u00e7e kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n evde kendi ba\u015f\u0131na egzersiz yapmaya y\u00f6nelmeleri ama\u00e7lan\u0131yor. Bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n otonomilerini geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olan y\u00f6ntemler \u00f6n planda tutuluyor. Her iki grupta da hedeflenen minimum fiziksel aktivite seviyesi, haftada en az 90 dakika orta-\u015fiddetli ya da \u015fiddetli fiziksel aktivitedir. Bu referans, kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131 s\u00fcrecinde sa\u011fl\u0131k iyile\u015fmeleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 sebebiyle \u00f6nem arz ediyor. <\/p>\n
M-PAC tabanl\u0131 davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k, PA + BC grubundaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lara haftada bir kez, toplamda 12 oturum halinde sunuluyor. Her oturum, yans\u0131t\u0131c\u0131 s\u00fcre\u00e7ler (kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirme), d\u00fczenleyici s\u00fcre\u00e7ler (hedef belirleme, kendi kendini izleme) ve refleksif s\u00fcre\u00e7ler (al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirme) gibi \u00fc\u00e7 temel bile\u015feni i\u00e7eriyor. Bu \u00fc\u00e7 a\u015fama, motivasyonu art\u0131rma ve kal\u0131c\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcndeki engelleri a\u015fma \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131yor. <\/p>\n
Kontrol grubundaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar ise benzer s\u0131kl\u0131kta dan\u0131\u015fmanl\u0131k al\u0131yor ancak i\u00e7erik yaln\u0131zca fiziksel aktivite prensipleri ve egzersiz e\u011fitimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutuluyor. Motivasyonel stratejilerin d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 bu yap\u0131yla, dan\u0131\u015fmanl\u0131k s\u00fcresi ve profesyonel etkile\u015fim dengelenerek herhangi bir konta\u011f\u0131n etkisi minimalize ediliyor. B\u00f6ylece motivasyon temelli dan\u0131\u015fmanl\u0131k i\u00e7eri\u011finin etkisi net olarak ortaya konabiliyor. <\/p>\n
BOOST-UP- ara\u015ft\u0131rmas\u0131, verileri be\u015f farkl\u0131 zaman noktas\u0131nda topluyor: \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flang\u0131c\u0131nda, program\u0131n ortas\u0131nda, alt\u0131nc\u0131 ay\u0131n sonunda, devam\u0131nda alt\u0131 ay ve bir y\u0131l sonras\u0131ndaki takiplerde. Bu uzun vadeli izlem y\u00f6ntemi, hem anl\u0131k hem de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir fiziksel aktivite de\u011fi\u015fimlerini detayl\u0131ca ortaya koyuyor. Ayr\u0131ca, ya\u015fam kalitesi, motivasyonel \u00f6l\u00e7\u00fctler, sa\u011fl\u0131k ekonomisi ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 memnuniyeti gibi geni\u015f yelpazede \u00f6z-bildirim verileri toplan\u0131yor. Bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc yakla\u015f\u0131m, m\u00fcdahalenin kapsaml\u0131 etkilerini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. <\/p>\n
Fiziksel aktivitenin objektif \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc i\u00e7in kat\u0131l\u0131mc\u0131lara accelerometer cihazlar\u0131 veriliyor. Bu cihazlar sayesinde egzersizin s\u00fcresi, \u015fiddeti ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda kesin veriler elde ediliyor. Bu nesnel bulgular, \u00f6z-bildirimlerle \u00e7apraz do\u011frulamaya imkan vererek, davran\u0131\u015fsal de\u011fi\u015fikliklerin hem psikolojik hem de fiziksel yans\u0131malar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bi\u00e7imde analiz etmeye olanak tan\u0131yor. \u0130leri d\u00fczey \u00e7ok d\u00fczeyli istatistiksel modeller kullan\u0131larak birincil ve ikincil sonu\u00e7lar derinlemesine inceleniyor. <\/p>\n
BOOST-UP- \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi sadece metodolojik olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131 alan\u0131nda tele-sa\u011fl\u0131k tabanl\u0131 davran\u0131\u015f t\u0131bb\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyor. Sanal ortamda y\u00fcr\u00fct\u00fclecek olmas\u0131 ula\u015f\u0131labilirli\u011fi art\u0131r\u0131rken, co\u011frafi ve lojistik engelleri azalt\u0131yor. Ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 durumunda, bu model h\u0131zla klinik ve toplum temelli kanser bak\u0131m programlar\u0131na entegre edilerek d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131na y\u00f6nelik fiziksel aktivite deste\u011fini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rabilir. <\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n bir di\u011fer ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi ise teorik sa\u011flaml\u0131k \u00fczerine kurulu olmas\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte bir\u00e7ok fiziksel aktivite m\u00fcdahalesi yeterince kapsaml\u0131 motivasyon kuramlar\u0131na dayanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uzun s\u00fcreli davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fiminde yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. BOOST-UP- ise M-PAC modelinin sundu\u011fu yans\u0131t\u0131c\u0131, d\u00fczenleyici ve refleksif s\u00fcre\u00e7leri kullanarak davran\u0131\u015f\u0131n karma\u015f\u0131k psikolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 ele al\u0131yor. Bu yakla\u015f\u0131m, onkolojik rehabilitasyonda psikolojik temelli davran\u0131\u015f m\u00fcdahalelerine yeni standartlar getirebilir. <\/p>\n
Kanserle ya\u015fayan bireylerde fiziksel aktiviteyi s\u00fcrd\u00fcrmenin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Fiziksel aktivitenin artmas\u0131, kanserin tekrar\u0131n\u0131 azaltmak, psikososyal iyile\u015fmeyi desteklemek, fiziksel fonksiyonlar\u0131 art\u0131rmak ve di\u011fer hastal\u0131k risklerini azaltmak i\u00e7in etkilidir. Ancak bu kazan\u0131mlar\u0131 uzun vadeli al\u0131\u015fkanl\u0131klar haline getirmek \u00e7o\u011fu zaman zordur. BOOST-UP- \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, teknolojik altyap\u0131y\u0131 ve davran\u0131\u015f bilimini bir araya getirerek bu zorlu\u011fun \u00fcstesinden gelmeyi ama\u00e7layan hasta odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sunuyor. <\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n disiplinler aras\u0131 yap\u0131s\u0131, egzersiz profesyonellerinin hem fiziksel aktivite denetimi hem de psikolojik dan\u0131\u015fmanl\u0131k e\u011fitimini almas\u0131yla g\u00fc\u00e7leniyor. Bu model, egzersiz bilimi ile davran\u0131\u015fsal sa\u011fl\u0131k aras\u0131ndaki sinerjiyi art\u0131rarak m\u00fcdahale b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 motivasyonunu y\u00fckseltiyor. Bi haftada bir d\u00fczenlenen dan\u0131\u015fmanl\u0131k seanslar\u0131, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f egzersiz sonras\u0131 ya\u015fanan motivasyon kayb\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mekte kritik rol oynuyor. <\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma ayn\u0131 zamanda sa\u011fl\u0131k ekonomisi \u00f6l\u00e7\u00fctlerini de i\u00e7ine alarak, politika yap\u0131c\u0131lar ve sa\u011fl\u0131k sistemleri i\u00e7in maliyet-etkin bir fiziksel aktivite modeli ortaya koymay\u0131 hedefliyor. Kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131 giderek artarken, bu t\u00fcr yayg\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve etkili m\u00fcdahaleler uzun vadede sa\u011fl\u0131k hizmetlerine binen y\u00fck\u00fc azaltabilir. Elde edilecek finansal veriler, kanser sonras\u0131 destekleyici bak\u0131m hizmetlerine yap\u0131lacak yat\u0131r\u0131mlar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesinde \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayacakt\u0131r. <\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma ekibi, farkl\u0131 kurumlardan uzmanlar\u0131n i\u015fbirli\u011fi ile olu\u015fturulmu\u015f olup, bu sayede bulgular\u0131n ge\u00e7erlilik ve g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onkoloji, egzersiz fizyolojisi, psikoloji ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 alanlar\u0131ndan gelen bu \u00e7ok disiplinli yap\u0131, kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131nda destekleyici bak\u0131m\u0131n kapsaml\u0131 ve etkili \u015fekilde ileri ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fma protokol\u00fcn\u00fcn ClinicalTrials.gov\u2019da (ID NCT06624930) kay\u0131tl\u0131 olmas\u0131, bilimsel \u015feffafl\u0131k ve metodolojik ciddiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131r. <\/p>\n
BOOST-UP- \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131 d\u00f6neminde fiziksel aktivitenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k eklenmesinin etkinli\u011fini ortaya koyarak klinik k\u0131lavuzlar ve toplum temelli sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131 i\u00e7in de\u011ferli kan\u0131tlar sunabilir. B\u00f6ylelikle, kanserle ya\u015fayan bireylerin ya\u015fam kalitesini fiziksel aktivite yoluyla art\u0131rmak ve uzun vadeli sa\u011fl\u0131k kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn hale gelebilir. Sonu\u00e7lar\u0131n ba\u015far\u0131yla uygulanmas\u0131, kanser bak\u0131m paradigmas\u0131nda fiziksel aktiviteyi standart bir uygulama haline getirebilir. <\/p>\n
Teknoloji, davran\u0131\u015f bilimi ve egzersiz t\u0131bb\u0131n\u0131n ileri d\u00fczey entegrasyonunu temsil eden BOOST-UP- denemesi, kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131nda fiziksel aktivitenin uzun soluklu korunmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli bir yan\u0131t sunuyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, kanserle ya\u015fayan bireylerin aktif ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerine bilimsel dayanakl\u0131 ve uygulamas\u0131 kolay bir modelle katk\u0131 sa\u011flayarak k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda fark yaratacak potansiyele sahiptir. <\/p>\n
—<\/p>\n
**Ara\u015ft\u0131rma Konusu**:
\nKanserle ya\u015fayan ve kanseri ge\u00e7mi\u015f bireylerde fiziksel aktivitenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fcdahalelerinin etkinli\u011fi. <\/p>\n
**Makale Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131**:
\nA randomized controlled trial adding behavioral counseling to supervised physical activity in people living with and beyond cancer (BOOST-UP-): a study protocol for a live remotely-delivered behavior change intervention. <\/p>\n
**Web References**:
\nhttps:\/\/doi.org\/10.1186\/s12885-025-13904-8 <\/p>\n
**Doi Referans**:
\nhttps:\/\/doi.org\/10.1186\/s12885-025-13904-8 <\/p>\n
**Resim Credits**:
\nScienmag.com <\/p>\n
**Anahtar Kelimeler**:
\ndavran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k kanser bak\u0131m\u0131nda, BOOST-UP \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, sanal m\u00fcdahaleler, kanser sa\u011fkal\u0131m\u0131 sorunlar\u0131, kanser hastalar\u0131nda fiziksel aktivite, fiziksel aktivitenin art\u0131r\u0131lmas\u0131, ya\u015fam kalitesi iyile\u015ftirme, kanser sonras\u0131 fiziksel aktivite, motivasyonel egzersiz dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, randomize kontroll\u00fc kanser \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, tele sa\u011fl\u0131k davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi, sanal sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahaleleri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kanserle ya\u015fayan ve kanseri ge\u00e7mi\u015f bireylerde fiziksel aktivitenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi \u00fczerine yenilik\u00e7i bir ara\u015ft\u0131rma ba\u015flat\u0131ld\u0131. BOOST-UP- adl\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcpervize fiziksel aktivite programlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda davran\u0131\u015fsal dan\u0131\u015fmanl\u0131k eklenmesinin uzun vadeli fiziksel aktivite kat\u0131l\u0131m\u0131na etkisini sanal ortamda de\u011ferlendiriyor. Kanser sonras\u0131 sa\u011fkal\u0131m d\u00f6neminde fiziksel aktivite oranlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, hastalar\u0131n genel sa\u011fl\u0131k durumunu ve ya\u015fam kalitesini olumsuz etkileyen \u00f6nemli bir sorun…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_title":"","_yoast_wpseo_metadesc":"","_yoast_wpseo_focuskw":"","rank_math_title":"","rank_math_description":"","rank_math_focus_keyword":"","_wpan_schema_json_ld":"","_wpan_ai_seo_metadata":"","_wpan_ai_seo_status":"","_wpan_ai_seo_policy":"","_wpan_ai_seo_faq_block":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[6629,6632,6628,6631,6630],"tmauthors":[],"class_list":{"0":"post-5296","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kanser","8":"tag-kanser-hastalarinda-uzaktan-davranis-degisikligi","9":"tag-kanser-sagkalimi-ve-uzun-vadeli-motivasyon-artirma-yontemleri","10":"tag-kanser-sonrasi-fiziksel-aktivite-surdurulebilirligi","11":"tag-m-pac-teorisi-ile-davranissal-danismanlik","12":"tag-sanal-ortamda-supervize-egzersiz-programlari"},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/haber360.com\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Kanser-icin-Uzaktan-Davranis-Degisikligi-Denemesi-1746784773.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5296"},{"taxonomy":"tmauthors","embeddable":true,"href":"https:\/\/haber360.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tmauthors?post=5296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}